BẢO TÀNG, KÝ ỨC VÀ CHÍNH TRỊ ĐẠI DIỆN:TRẢI NGHIỆM NHÂN HỌC TẠI BẢO TÀNG QUỐC GIA LỊCH SỬ VÀ VĂN HOÁ NGƯỜI MỸ GỐC PHI Ở HOA KỲ

Tóm tắt

Bài viết phân tích Bảo tàng Quốc gia Lịch sử và Văn hóa người Mỹ gốc Phi (NMAAHC) ở Hoa Kỳ như một thiết chế ký ức, một không gian đạo đức và một trường hợp tiêu biểu của chính trị đại diện trong bảo tàng học đương đại. Trên cơ sở trải nghiệm của tác giả tại Hoa Kỳ năm 2007 trong khuôn khổ Lễ hội Dân gian Smithsonian cùng đoàn nghệ nhân Việt Nam và chuyến trở lại năm 2019 với tư cách giảng viên thỉnh giảng tại Đại học New Paltz thuộc hệ thống State University of New York, nghiên cứu sử dụng quan sát bảo tàng, ảnh chụp thực địa, tư liệu phim cá nhân và phân tích diễn ngôn trưng bày để đọc Bảo tàng Quốc gia Lịch sử và Văn hóa người Mỹ gốc Phi như một văn bản văn hóa đa chất liệu. Bài viết cho thấy Bảo tàng không chỉ kể lại lịch sử người Mỹ gốc Phi, mà còn tái định vị lịch sử ấy như một bộ phận cấu thành của lịch sử quốc gia Hoa Kỳ. Từ trường hợp này, bài viết đề xuất một số gợi mở cho bảo tàng học Việt Nam, đặc biệt trong việc trưng bày các chủ đề về cộng đồng dân tộc thiểu số theo hướng nhân học, có sự tham gia, nhạy cảm văn hóa và trách nhiệm đạo đức.