SỰ TÁI CẤU TRÚC ĐẠO ĐỨC NHO GIÁO TRONG NA TRA: MA ĐỒNG GIÁNG THẾ

Tóm tắt

Na Tra: Ma đồng giáng thế (2019) là một trường hợp tiêu biểu cho việc tái cấu hình các nguồn lực văn hóa truyền thống Trung Quốc trong điện ảnh đại chúng đương đại. Các nghiên cứu đi trước chủ yếu tiếp cận bộ phim từ góc độ thần thoại, chuyển thể và bản sắc văn hóa, tuy nhiên sự tái cấu trúc đạo đức Nho giáo vẫn chưa được quan tâm đầy đủ. Nghiên cứu này sử dụng Tam cương và Ngũ thường làm khung phân tích, kết hợp đạo đức Nho giáo, nghiên cứu chuyển thể và lý thuyết văn hóa đại chúng, đồng thời vận dụng phân tích điện ảnh và liên văn bản để đối chiếu bộ phim với các văn bản Nho giáo kinh điển và Phong thần diễn nghĩa. Kết quả cho thấy các quan hệ và giá trị đạo đức Nho giáo được tái cấu hình thông qua nhân vật, quan hệ liên cá nhân, xung đột cảm xúc và lựa chọn đạo đức. Tam cương chuyển từ trật tự thứ bậc sang quyền uy trong quan hệ, trách nhiệm gia đình và sự hợp tác; Ngũ thường được thể hiện qua lựa chọn đạo đức, lòng trắc ẩn, hành vi chuẩn mực, khả năng phân định và sự tín nhiệm. Nghiên cứu chỉ ra bốn chuyển đổi chính: từ trật tự chính trị sang quan hệ liên cá nhân, từ chuẩn mực xã hội sang chủ thể đạo đức cá nhân, từ xung đột chuẩn tắc sang trải nghiệm cảm xúc, và từ khái niệm trừu tượng sang biểu đạt điện ảnh.