Tự sự học nhân học văn hóa: Văn hóa như logic tổ chức truyện kể (nghiên cứu trường hợp Bửu Sơn Kỳ Hương của Lý Lan)

Tóm tắt

 Nghiên cứu tự sự học đã chuyển dần sang giai đoạn hậu kinh điển với nhiều mô hình tiếp cận liên ngành. Tự sự học nhân học văn hoá là sự kết hợp giữa tự sự học và nghiên cứu nhân học văn hoá. Từ hướng tiếp cận này, bài viết nghiên cứu tự sự học nhân học văn hoá trong tiểu thuyết Bửu Sơn Kỳ Hương của Lý Lan. Kết quả nghiên cứu cho thấy tự sự học nhân học trong tác phẩm hiện diện như một hình thức thực hành văn hoá, nơi cộng đồng tự sự cùng gắn kết nhằm biểu đạt tư tưởng và phong cách văn hoá người Nam Bộ. Đồng thời, nhân học văn hoá trở thành logic tạo nghĩa của truyện kể, khi các công cụ tự sự học như người kể chuyện, kết cấu và ngôn ngữ trần thuật không chỉ vận hành như những phương tiện kỹ thuật mà cùng gắn kết như những chiến lược nghệ thuật của tác giả hàm ẩn nhằm tái hiện các diễn ngôn văn hoá trong tác phẩm. Cách tiếp cận nhân học trong nghiên cứu phong cách văn hoá Nam Bộ và nghiên cứu cấu trúc tự sự trong tác phẩm sẽ góp phần nhận diện và củng cố các vấn đề trong lý luận và thực hành phương pháp luận của tự sự học hậu kinh điển tại Việt Nam.